صفحه اصلی » امنیت زنان در محل کار؛ چالشهای حقوقی و سیاسی

امنیت زنان در محل کار؛ چالشهای حقوقی و سیاسی

zanaan.com آزار جنسی در محیط کار

  

 کنوانسیون محو خشونت و آزار در محل کار، تعریفی گسترده از آزار و اذیت در محیط کار دارد و بر اساس ماده یکم این کنوانسیون، آزار مستقیم جنسی تنها بخشی از خشونت علیه زنان در محل کار محسوب میشود.

سایت زنان بررسی می کند:‌ با نگاهی به وضعیت کارگران و کارمندان زن در کشورمان میتوان دید در بسیاری از موارد، آزارهای کلامی نمونه بارزی از خشونت و تعرض جنسی است که متاسفانه هیچ ساز و کار قانونی برای مقابله با آن وجود ندارد. البته این تنها مشتی از خروار عدم توازن قوانین موجود با واقعیت‌های جامعه ماست که در اکثر موارد به ضرر زنان، و به خصوص زنانی که بار اقتصادی خانواده را بر دوش می کشتند، تمام می شود و نقش اجتماعی-اقتصادی زنان را کمرنگ می کند.

اکنون سالهاست که اقتصادهای پیشرفته دنیا دریافته‌اند که مشارکت زنان در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی یکی از مولفه‌های اساسی در توسعه است و عدم بهره وری از این نیروی انسانی در همه زمینه‌ها پیشرفت را غیر ممکن می کند. زنان کشورمان در عمل همیشه لیاقت و کفایت و کاردانی خود را به اثبات رسانده‌اند و دوشادوش مردان به موفقیت‌های بی نظیری نیز دست یافته‌اند اما متاسفانه این موفقیت‌ها با پرداخت هزینه‌هایی نیز همراه بوده است که نه تنها در مواقع بسیاری موقعیت شغلی زنان را به خطر انداخته بلکه با حیثیت و آبروی آنان نیز بازی کرده است. آزار جنسی در محیط کار و در اجتماع برای زنان ایران بسیار پرهزینه بوده و در بسیاری موارد زنان با کفایت را از دستیابی به مشاغل مورد علاقه شان منع کرده است و متاسفانه خلا قانونی در مقابله با آزارهای جنسی زنان و نکوهش قربانی به عوض مجازات مرتکب جرم اغلب منجر به نشان دادن انگشت اتهام به سوی قربانیان می شود و نهایتا باعث می شود زنان مشاغل خود را ترک کنند.

در بسیاری از کارمندان زن خارج از انجام وظایف حرفه‌ای خود، مجبورند به خواسته‌ای جنسی روئسای خود در قبال امنیت شغلی پاسخ دهند. متاسفانه این منکر در کشور ما به عنوان یک هنجار پذیرفته شده و ساز و کار مناسبی هم برای مقابله با آن وجود ندارد. در موارد دیگر، رفتارهای تبعیض‌آمیز مردان که مبتنی بر جنسیت است باعث ایجاد محیطی خصمانه می شود که محدودیت زنان را بیشتر می کند و دست آخر منجر به از دست دادن مشاغل آنها می شود. زنانی که با چنین آزارهایی طرف بوده اند از شوخی‌های بی معنای کلامی همکاران مرد، کلمات تحقیر آمیز و اتهاماتی از قبیل این که زن‌ها تنها به خاطر زیبایی و زن بودن و نه به دلیل لیاقتشان نردبان‌های ترقی را پیموده‌اند رنج می برند. افزون برآن، شکایت زنان از آزارهای فیزیکی و تقاضاهای جنسی همکاران مرد نیز با بی اعتنایی مسئولین روبرو می شود و دست آخر انگشت اتهام با این عذر که رفتار زنان منجر به این رویدادها شده متوجه قربانیان بی گناه می شود.

آزار جنسی در محیط کار تنها محدود به کشور ما نیست ولی متاسفانه ما جزو کشورهایی هستیم که مسئولان هیچگونه حمایت عملی برای ایجاد امنیت محیط کار برای زنان نمیکنند. برخی گزارش‌ها حاکی است که در برخی از جوامع بیش از ۵۰ درصد زنان انواع مختلفی از آزارهای جنسی در محیط کار را تجربه کرده‌اند. تفاوت ما با بسیاری از کشور‌های دنیا که زنان آنها از چنین پدیده‌ای رنج می برند این است که ما قانونی برای حفاظت زنان در مقابل آزارهای جنسی در محیط کار و یا حتی خشونت‌های خانگی نداریم و از همین رو است که در پوشش این بی قانونی چنین آزارهایی همچنان ادامه دارند و به گفته برخی از کارشناسان تا وضع قوانین لازم برای حمایت زنان شاید لازم باشد کارفرمایان در این زمینه آموزش ببینند. افزون بر آن، در بسیاری از کشورها کارفرمایان باید دوره‌های آموزشی ویژه‌ای را برای نحوه رفتار با کارمندان طی کنند. نوشین کشاورزنیا، کنشگرمدنی حوزه زنان، می گوید با اینکه بیشتر سازمان‌ها در ایران آیین نامه یا مرام نامه دارند که حاوی قوانین محیط کار است در اغلب آنها درک عمیقی از آزار در محیط کار وجود ندارد به ویژه آن که آزار و اذیت در محیط کار اغلب به صورت مخفیانه و موذیانه اتفاق می افتد. کشاورزنیا پیشنهاد می کند که کارفرماها از بسته‌های آموزشی که در این زمینه تهیه شده و مفاد آزار را به روشنی توضیح می دهد و با فرهنگ کشور ما تناسب بیشتری دارد استفاده کنند.

ازسوی دیگر، انجمن جامعه شناسی ایران با همکاری انجمن‌های علمی دیگر، سند راهنمائی تنظیم کرده که هدف آن جلوگیری از سوءاستفاده برخی افراد از قدرت و مقامشان در محیط‌های آکادمیک و حرفه‌ای برای بهره مندی جنسی است. به گفته حسین سراج زاده، رئیس انجمن جامعه شناسی ایران، بحث آزارهای جنسی یکی از موضوعات حساس و مشکلاتی است که زنان و دختران جوان جامعه بیشتر از آن رنج می برند و در همه جوامع نیز به عنوان بک مساله مورد توجه و موضوعی با اهمیت و حساس شمرده می شود، هم از این نظر که گاه طرح مساله پیامد‌های منفی برای قربانیان و آزاردیدگان به همراه می آورد، و هم از نظر این که دراکثر جوامع تابوهائی نسبت به این موضوع وجود دارد و همین تابوها اجازه نمی دهد که موضوع به درستی مطرح شود. سراج زاده می گوید آزار جنسی پدیده‌ای است که به صورت‌های مختلف از آزار کلامی گرفته تا تجاوز در همه سطوح جامعه وجود دارد.

ناگفته نماند که ترس از دست دادن آبرو، ترس از دست دادن شغل، ترس از انگشت نما شدن، و ترس از نکوهش و سرزنش در بسیاری از موارد باعث افشا نکردن آزار جنسی توسط قربانی چنین جرمی است. متاسفانه کشور ما بر خلاف بسیاری از کشورهای دیگر جرمی با عنوان «آزارجنسی» را در قوانین موضوعه کیفری به رسمیت نشناخته و در قانون مجازات اسلامی هم این واژه حتی یکبار نیز بکار برده نشده است. با این که برخی پژوهشگران حضور پلیس زن و حمایت از زنان شاغل و اصلاح رویه‌های شکایات قانونی را گام‌های موثری برای کاهش آزار جنسی و ایجاد امنیت در محیط کار می دانند، کارشناسان بر این باورند که تا قانون مدونی برای تعریف جرم و تعیین مجازات وجود نداشته باشد، مرتکبین همچنان با دور زدن قانون به ارتکاب جرم ادامه می دهند.

zanaan.com عضویت در کانال تلگرامی سایت زنان